Mỗi lần có khách hỏi chuẩn bị đồ gửi sang nước ngoài bằng máy bay, câu hỏi đầu tiên gần như luôn là hàng cấm gửi đường hàng không gồm những gì. Hàng cấm gửi đường hàng không được chia thành ba nhóm dễ nhớ: hàng nguy hiểm bị cấm hẳn, hàng hạn chế phải có giấy tờ hoặc đóng gói riêng, và phần còn lại được gửi theo quy định thông thường. Biết rõ ranh giới giữa các nhóm này giúp bạn tránh được phần lớn rắc rối.
Đội ngũ bên mình làm việc với rất nhiều khách gửi hàng qua đường hàng không mỗi tuần. Phần lớn các kiện bị giữ lại đều có chung một nguyên nhân: người gửi không biết món đồ mình bỏ vào thùng thuộc nhóm đặc biệt. Có khách bỏ một chai xịt vào giữa đống quần áo mà không nghĩ đó là vấn đề, cũng có khách mang theo cả một hộp pin rời vì tưởng chúng “không nguy hiểm”. Vì vậy, bài này sẽ đi qua từng nhóm để bạn có thể tự rà kiện hàng của mình trước khi đến quầy.
Hàng cấm gửi đường hàng không gồm những loại nào?
Máy bay chở hàng trong khoang kín. Khi có sự cố xảy ra trên không, không ai có thể can thiệp trực tiếp vào từng kiện hàng. Chính vì vậy các hãng và cơ quan hàng không đặt ra giới hạn khá chặt chẽ đối với những gì được phép đưa lên khoang.
Hàng nguy hiểm là những thứ có thể cháy, nổ, ăn mòn hoặc rò rỉ chất độc. Nhóm này thường bị cấm hẳn. Hàng hạn chế thì không bị cấm ngay, nhưng bạn phải có giấy tờ hoặc bao bì đạt chuẩn mới được nhận. Tiêu chí phân loại dựa trên quy định an toàn hàng không quốc tế và hướng dẫn riêng của từng hãng, và mỗi hãng có thể siết thêm vài điểm. Khi không chắc, hãy hỏi trước thay vì tự đoán.
Nhóm hàng nguy hiểm bị cấm tuyệt đối
Đây là nhóm gây hiểu lầm nhiều nhất. Nhiều món trông rất vô hại trong nhà lại thuộc diện cấm. Chất dễ cháy gồm xăng, dầu, bình ga, sơn, keo và cả nước hoa dạng xịt có nồng độ cồn cao. Một chai nước hoa nhỏ trong vali thường không thành vấn đề. Nhưng nếu gom nhiều chai lại, bạn đã có một lượng chất lỏng dễ bốc cháy đáng kể. Nhân viên kiểm tra không thể đoán được bên trong có gì nếu bạn không khai rõ.
Nhóm chất ăn mòn và độc hại gồm axit, thuốc tẩy công nghiệp và thuốc trừ sâu. Lý do cấm khá thực tế. Nếu nắp chai lỏng ra trong lúc bốc xếp, chất lỏng sẽ rò ra làm hỏng các kiện bên cạnh, thậm chí gây hại cho người xử lý hàng. Khoang hàng kín khiến việc phát hiện rò rỉ gần như không kịp xoay xở.
Pin và thiết bị điện tử: đừng để bị giữ vì một viên pin
Pin là nguyên nhân khiến khách bất ngờ nhiều nhất. Pin lithium rời không được ký gửi và phải mang theo người trong hành lý xách tay. Power bank cũng vậy, tuyệt đối không để trong kiện ký gửi.
Cách nhớ đơn giản nhất là: pin rời đi cùng bạn, không đi trong thùng. Pin lắp sẵn trong thiết bị như laptop hay điện thoại thường được chấp nhận. Tuy vậy vẫn có giới hạn công suất tính bằng Wh, tức watt-giờ, đơn vị đo dung lượng pin. Dưới ngưỡng thường được cho đi. Vượt ngưỡng thì cần xin phép hoặc có thể không được nhận. Thông số này thường in trên vỏ pin, nên bạn hãy kiểm tra trước khi gói.
Hàng hạn chế: vì sao cần giấy tờ hoặc đóng gói riêng
Thuốc và thực phẩm chức năng là nhóm được hỏi nhiều nhất. Với thuốc dùng cá nhân, bạn thường cần hồ sơ chứng minh nguồn gốc và số lượng hợp lý cho nhu cầu sử dụng. Gửi một lượng lớn thuốc cho người khác mà không có giấy tờ rất dễ bị giữ lại để kiểm tra.
Mỹ phẩm dạng lỏng và gel bị giới hạn thể tích cho mỗi món. Quy định này nhằm hạn chế lượng chất dễ cháy hoặc rò rỉ trong một kiện. Động vật sống, tiêu bản và sản phẩm từ động vật hoang dã cần giấy phép CITES, công ước quốc tế về buôn bán các loài nguy cấp. Không có giấy này thì đừng gửi, kể cả khi bạn nghĩ đó chỉ là món quà nhỏ.
Tự kiểm tra kiện hàng theo bảng phân loại
Bảng dưới đây giúp bạn đọc nhanh. Hàng cấm và hàng hạn chế được tách riêng để tránh nhầm lẫn khi đóng gói.
| Nhóm | Ví dụ | Mức độ | Yêu cầu xử lý |
|---|---|---|---|
| Chất dễ cháy | Xăng, sơn, keo, nước hoa cồn cao | Cấm | Không nhận ký gửi |
| Chất ăn mòn, độc hại | Axit, thuốc tẩy công nghiệp | Cấm | Không nhận |
| Pin rời | Power bank, pin lithium rời | Cấm ký gửi | Mang theo người |
| Pin lắp trong thiết bị | Laptop, điện thoại | Hạn chế | Dưới ngưỡng Wh được cho đi |
| Thuốc, thực phẩm chức năng | Thuốc kê đơn, TPCN số lượng lớn | Hạn chế | Cần hồ sơ, giới hạn số lượng |
| Mỹ phẩm dạng lỏng | Kem, gel, nước hoa chai lớn | Hạn chế | Giới hạn thể tích mỗi món |
| Hàng thông thường | Quần áo, sách, đồ gia dụng khô | Được phép | Khai báo đúng tên hàng |
Cách dùng bảng này khá đơn giản. Trước tiên xác định món đồ thuộc nhóm nào, rồi xem cột mức độ. Nếu là cấm thì lấy ra khỏi kiện. Nếu là hạn chế thì chuẩn bị giấy tờ hoặc kiểm tra thể tích. Ví dụ, nước hoa chai lớn không được ký gửi, còn chai nhỏ trong giới hạn thể tích thì thường vẫn đi được.
Một trường hợp thực tế: khai báo chung chung dẫn đến bị giữ hàng
Có một khách từng nhờ chúng tôi gửi đồ chơi cho con ở nước ngoài và khai chung chung là “đồ chơi”. Bên trong có một món chạy bằng pin lithium rời. Kiện bị giữ lại để kiểm tra, khách phải chờ thêm nhiều ngày và chịu thêm phí. Nếu khai đúng tên hàng và tách pin mang theo người, mọi việc đã đơn giản hơn nhiều.
Bài học rút ra là khai báo đúng và tách riêng nhóm hàng đặc biệt. Đừng giấu pin hay chất lỏng vào giữa các món khác, làm vậy chỉ khiến kiện bị giữ lâu hơn. Nếu kiện của bạn đã bị giữ, bạn có thể tham khảo cách xử lý khi hàng bị giữ ở hải quan Mỹ để biết cách bổ sung hồ sơ.
Thủ tục và hải quan khi gửi hàng hạn chế
Với hàng hạn chế, bạn cần chuẩn bị hóa đơn, phiếu thành phần sản phẩm và giấy phép chuyên ngành nếu có. Hóa đơn giúp chứng minh giá trị và nguồn gốc. Phiếu thành phần giúp nhân viên kiểm tra nhanh xem có chất bị cấm hay không.
Quy trình thường gồm bước tiếp nhận và kiểm tra sơ bộ tại hãng, sau đó là kiểm tra của cơ quan hải quan nếu cần. Vào dịp cao điểm như cuối năm hay Tết, thời gian xử lý có thể kéo dài hơn. Vì vậy đừng gửi sát ngày bạn cần nhận hàng. Nếu đang chuẩn bị gửi thuốc, hãy đọc trước về hồ sơ cần chuẩn bị khi gửi thuốc đi Mỹ để tránh phải quay lại bổ sung.
Lưu ý đóng gói an toàn cho hàng đặc biệt
Bao bì cần chống va đập và chống rò rỉ. Với chất lỏng, nên dùng túi zip kín đặt trong hộp cứng, quấn thêm lớp giấy thấm. Nhãn dán phải đúng quy định, ghi rõ tên hàng và cảnh báo nếu có. Nhãn chung chung khiến nhân viên phải đoán, và việc đoán thường làm kiện chậm lại.
Trước khi đóng gói, hãy mở danh mục hàng cấm của hãng bay bạn chọn và đối chiếu lần cuối. Quy định có thể thay đổi theo thời điểm, nên bước kiểm tra này đáng giá hơn bạn nghĩ.
Chi phí phát sinh khi gửi hàng nguy hiểm
Hàng nguy hiểm thường kéo theo phụ phí xử lý cao hơn hàng thông thường, vì cần nhân viên và thiết bị chuyên biệt. Nếu thiếu giấy tờ và kiện phải lưu kho chờ bổ sung, bạn có thể chịu thêm phí lưu kho tính theo ngày.
Khi so sánh các phương án, hãy cộng đủ phí vận chuyển, phụ phí hàng đặc biệt và chi phí chuẩn bị giấy tờ. Đôi khi gửi qua một đơn vị có sẵn quy trình cho hàng hạn chế sẽ tiết kiệm hơn so với tự xoay xở.
Câu hỏi thường gặp
Có được gửi nước hoa bằng đường hàng không không?
Nước hoa chai nhỏ trong giới hạn thể tích thường được cho đi trong hành lý xách tay. Chai lớn hoặc có nồng độ cồn cao thì không được ký gửi. Hãy kiểm tra thể tích và nồng độ trước khi gói.
Pin dự phòng có được để trong vali ký gửi không?
Không. Pin dự phòng phải mang theo người trong hành lý xách tay. Đây là lỗi phổ biến nhất khiến kiện bị giữ.
Thuốc cá nhân có cần giấy tờ khi gửi đi nước ngoài không?
Thường là có. Bạn nên chuẩn bị đơn thuốc hoặc giấy tờ chứng minh nhu cầu sử dụng, và giữ số lượng ở mức hợp lý. Với thuốc kê đơn, hồ sơ càng đầy đủ thì kiểm tra càng nhanh.
Nếu không chắc hàng có bị cấm hay không thì kiểm tra ở đâu?
Trước tiên hãy đối chiếu danh mục hàng cấm của hãng vận chuyển bạn dùng. Nếu vẫn băn khoăn, đừng gửi thử. Hãy liên hệ bộ phận tư vấn để kiểm tra trước khi đóng gói, vì hàng bị giữ thường tốn kém hơn nhiều so với một lần hỏi đáp ban đầu.
Tóm lại, nếu món đồ thuộc nhóm đặc biệt thì nên hỏi trước khi gửi. Nếu bạn đang phân vân về một món cụ thể, cứ mô tả cho đội ngũ bên mình. Chúng tôi sẽ giúp bạn xác định nhóm hàng và cách chuẩn bị phù hợp. Bạn cũng có thể xem thêm BM Express để biết các dịch vụ gửi hàng quốc tế hiện có.